Trong cả ngày 13-10-2008, Hội thảo Nâng cao tính chuyên nghiệp của văn học do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức đã diễn ra tại Khách sạn Tràng An (số 1 phố Lê Hồng Phong, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình). Nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhà văn Đỗ Kim Cuông - Vụ trưởng Vụ văn hoá văn nghệ Ban Tuyên giáo Trung ương, nhà văn Phan Trọng Thưởng - Viện trưởng Viện Văn học Việt Nam, nhà phê bình văn học Nguyễn Hoà - Phó trưởng ban Văn nghệ báo Nhân Dân, đồng chí Đinh Trung Phụng - Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh uỷ, Trưởng Ban tuyên giáo Tỉnh uỷ Ninh Bình. lãnh đạo các Hội Văn học - Nghệ thuật các địa phương phía bắc cùng hơn 100 nhà văn, nhà thơ thuộc Liên chi hội Nhà văn Việt Nam khu vực các tỉnh và thành phố phía Bắc (từ Ninh Bình trở ra) đã tham dự Hội thảo.

Sau lời khai mạc của nhà văn Đức Hậu - Trưởng Liên chi hội Nhà văn Việt Nam các tỉnh và thành phố phía Bắc, nhà thơ Trần Nhuận Minh - Phó Liên chi hội - đã đọc báo cáo đề dẫn Hội thảo nhan đề Nâng cao tính chuyên nghiệp của văn học - một vấn đề cấp bách. Đề dẫn nêu rõ: Nghị quyết mới đây của Bộ Chính trị về văn học nghệ thuật, cũng đã chỉ ra : Tình trạng nghiệp dư hóa các hoạt động văn học nghệ thuật chuyên nghiệp có chiều hướng gia tăng. Những nhận định trên là hoàn toàn chính xác. Hội thảo này chỉ xem xét các hoạt động văn học, bao gồm sáng tác, lí luận phê bình, dịch thuật và các công tác có liên quan như báo chí và xuất bản, kết nạp hội viên và giải thưởng văn học. Làm thế nào để nâng cao được tính chuyên nghiệp của các công tác này, trên cơ sở đó, mà đặt ra vấn đề về trách nhiệm nhà văn và tổ chức Hội, kiến nghị với Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, các cơ quan chức năng của Đảng và Nhà nước, những giải pháp có tính khả thi cao, nhằm khắc phục chiều hướng nghiệp dư đang có nguy cơ tăng lên. Theo nhà thơ Trần Nhuận Minh, là nhà văn hội viên, có nghĩa là người sáng tác chuyên nghiệp, nhưng tác phẩm có đạt được tính chuyên nghiệp hay không, hoặc đạt đến mức độ nào, lại là vấn đề khác. Tính chuyên nghiệp trong sáng tác của nhà văn, nói cho cùng là nhà văn phải viết hay, phải có tác phẩm lớn, giá trị bền vững. Tác phẩm hay là tác phẩm có tính chuyên nghiệp cao. Theo tinh thần Báo cáo của Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam tại Đại hội VII, thì tác phẩm hay là tác phẩm tiêu biểu rực rỡ cho tài năng, bản lĩnh nhà văn, góp phần làm nên chất lượng sống của con người và xã hội, đó là tác phẩm đáp ứng được nhu cầu thẩm mĩ và nhu cầu xã hội của thời đại, thỏa mãn những đòi hỏi ngày càng cao về tình cảm, đạo đức, tư tưởng của con người. Tất nhiên chúng ta hiểu, muốn viết được như thế, nhà văn phải có tài. Đó là vấn đề số 1. Vẫn theo nhà thơ Trần Nhuận Minh, thì cùng với tài năng, nhà văn phải có tự do tư tưởng và khát vọng sống. Điều này mới làm cho cái tài của nhà văn bừng nở, thăng hoa. Khát vọng sống, là nhà văn phải đánh cược cuộc đời mình vào tác phẩm, với hi vọng tác phẩm sẽ sống sau khi mình đã chết. Tự do tư tưởng là vấn đề thiết cốt của sáng tác, nhưng thường được né tránh vì ngại bị hiểu lầm. Tự do tư tưởng là quyền thông thường của các nhà văn, chỉ có nhà văn mới có thể tự tước bỏ cái quyền đó của mình. Tự do tư tưởng không có gì mâu thuẫn với trách nhiệm công dân và lợi ích của đất nước, của dân tộc. Nó sẽ tạo ra phong cách và làm cho nhà văn thực sự có tính chuyên nghiệp. Bản đề dẫn cũng đề cập một số tác động khác dối với nền văn học Việt Nam. Nhà thơ Trần Nhuận Minh cho rằng, đầu vào tạo nguồn kết nạp hội viên, ngoài sự tập hợp đội ngũ, sau kết nạp có nhiều người không viết gì. Có người vượt lên rất xa, lỗi tự ta không thể trách ai được. Chúng ta hãy trông đợi ở chính mình, chuyên nghiệp cho chính mình. Công tác quản lí, xuất bản còn nhiều.việc bất cập. Hiện nay, trong đời sống văn học, xuất hiện ngày càng nhiều những trang Blog và Web của các nhà văn nhà thơ, cập nhật nhanh, nhiều thông tin, các sáng tác mới, nhất là các vấn đề văn học, làm cho đời sống văn học sôi động, cởi mở và dân chủ hơn, là điều mà các diễn đàn truyền thông, không thể làm được. Bên cạnh hạn chế là tính ăn xổi, đôi khi sơ lược và phiến diện, nhưng đóng góp lớn và rất rõ của nó là thúc đẩy nhanh, sự phát triển của nền văn chương và học thuật nước nhà. Xã hội hóa giải thưởng văn học có nâng cao giá trị giải thưởng nhưng chưa chắc đã có những tác phẩm thực sự có giá trị văn học. Một số lãnh đạo văn nghệ ở các tỉnh thiếu vắng các nhà văn, đã tạo tiền đề cho tính không chuyên ngày càng phát triển. Hội văn nghệ như trở thành một câu lạc bộ, một trung tâm văn hóa,... Như vậy vô hình chung xét về một phương diện nào đó tình hình văn học đang trở về trước năm 1975. Cơ cấu tổ chức hiện hành lại ủng hộ sự không chuyên này. Văn Việt rất ít được biết đến trên thế giới, v.v... Cho nên, phấn đấu để nâng cao tính chuyên nghiệp trong văn học, không chỉ vì nền văn học, mà còn vì vị thế của dân tộc ta, trên chặng đường mở cửa và hội nhập quốc tế.
Phát biểu chào mừng Hội thảo, đồng chí Đinh Trung Phụng - Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Ninh Bình - đã giới thiệu đôi nét tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình, khẳng định mối quan tâm chỉ đạo sâu sát của cấp ủy với hoạt động văn học - nghệ thuật ở địa phương.
Các đại biểu đã nghe 18 bản tham luận và hàng chục bài phát biểu của các nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu phê bình văn học, như: Nguyễn Hữu Nhàn, Hoàng Quảng Uyên, Nguyễn Thúy Quỳnh, Phong Lê, Trần Đình Sử, Nguyễn Hoà, Văn Chinh, Thi Hoàng, Tạ Kim Hùng, Ngọc Bái, Trần Quốc Tiến, Vũ Xuân Tửu, Trần Nhương ... Các ý kiến tham luận tại Hội thảo đều tập trung chỉ rõ thực trạng và nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghiệp dư hóa văn học, đồng thời đưa ra những giải pháp trước mắt cùng những đòi hỏi lâu dài mà bản thân nhà văn, nhà quản lí cũng như toàn xã hội phải đạt được nhằm bớt dần tình trạng nghiệp dư hóa văn chương, nâng cao chất lượng sáng tác văn học, tăng cường tính chuyên nghiệp của nhà văn.
Kết luận Hội thảo, nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - khẳng định: chất lượng sáng tác phải gắn với chủ thể nhà văn. Chúng ta đang thừa năng khiếu nhưng thiếu nhân tài. Hội Nhà văn Việt Nam sẽ làm hết sức mình để Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị đi vào cuộc sống và tham mưu cho Nhà nước để thể chế hoá công việc sáng tạo văn học - nghệ thuật.
HOÀI KHÁNH
Một số hình ảnh của chuyến đi Ninh Bình

Bloggers Tan Art, Hoài Khánh, Vũ Kim Liên..

Bloggers Tan Art, Vũ Kim Liên, Hoài Khánh, Đỗ Xuân Thu.

Bloggers Tan Art, Xuan Hương, Xuân Thu, Vũ Kim Liên tại chùa Bái Đính

Bloggers Tan Art đang học tập Nhà thơ Hữu Thỉnh và Nhà văn nguyễn Hữu Nhà cách "bổ củi" hehehe

Bloggers Tan Art "đu" mái chùa ở Bích Động - Ninh Bình

Bloggers Tan Art dưới chân Bồ tát tại chùa Non Nước